+

"Transseksüel Yasası" ile isim ve cinsiyet kaydını değiştirmek

Resmi belgelerdeki ismin ve cinsiyet kaydının bireye ait asıl kimlikle uyuşmadığı zaman nasıl değiştirilebileceği, "transseksüel yasası” adı verilen yasa ile düzenlenmektedir Bu konuda bazı dikkat edilmesi gereken noktalar vardır.

"Transseksüel yasası" (TSG) yeni isimlerin alınmasına ve kimlik bilgilerinin erilden dişile ya da dişilden erile değiştirilebilmesine izin vermektedir. Sadece ismin ya da isimlerin değiştirilmesi de mümkündür. Her iki durumda da başvuran kişinin „transseksüel varoluşunun“ doğum kaydındaki cinsiyet ile özdeşleşmediğinin ve bu durumun üç seneden daha uzun zamandır sürdüğünün ve süreceğinin kanıtlanması zorunludur.

Başvuran kişinin isminin ya da kimlik bilgilerinin değiştirilmesi için ne cinsiyet değiştirmeye yönelik tıbbi önlemlere başvurması, ne de kısır olması zorunludur. Bunlar hala yasa metninde bulunmaktadırlar fakat 2011’den beri Anayasa Mahkemesinin anayasaya aykırı bulmasından beri artık geçerli değillerdir.

Prosedür nasıl işliyor?

Öncelikle görevli yerel mahkemeye gayri resmi bir dilekçe verilmesi gerekmektedir. Mahkeme yukarıda değinilen koşulların yerine getirilip getirilmediğini başvuran kişiyle yapılacak görüşmelerle tespit etmekle yükümlü iki bilirkişi görevlendirir. Bilirkişilerinin yüzde birden daha azı talep edilen değişime karşı çıkmaktadır.

Mahkeme her iki raporu ve hakimle yapılan yüzyüze görüşmeyi esas alarak başvuru hakkında karar verir. TSG başvurularının yüzde beşten azı reddedilmektedir. Red durumunda itirazda bulunulabilir ya da bir süre sonra yeniden başvuru yapılabilir.

Bir TSG prosedürü beş ile yirmi ay arasında, yani ortalama olarak dokuz ay sürmektedir. Maliyeti ortalama 1.868 Euro tutmaktadır.Dar gelirli olanlar işlem masrafı yardımına başvurabilirler.

TSG prosedüründen faydalanabilir miyim,

... ne erkek ne kadın olsam bile?

Bilirkişilerin çoğu TSG’nin talep ettiği "karşıt cinsiyet" tanımlamasının, isim veya kimlik bilgilerinin değişmesini isteyen bir çok trans* bireyin kendilik anlayışlarıyla uyuşmadığını bilmektedir. Bu yüzden, kendilerini ikili olmayan cinsiyet ile özdeşleştiren bireyler için de uygun raporlar yazmaktadırlar.

Yeni isimlerin cinsiyet ayrımı gözetmeyen türden olmasına izin verilmektedir. Buna karşın kimlik bilgileri TSG yoluyla sadece ya dişil ya da eril olarak değiştirilebilir.

... eğer 18 yaşından küçüksem ya da hukuki vesayet altındaysam?

Çocuklar ve gençler TSG’den kendi yasal vasilerinin vekaleti aracılığıyla faydalanabilirler. Yaş sınırı yoktur.

Hukuki vesayet altında olanlar ya da yasal ehliyeti olmayanlar başvuruda desteğe ihtiyaç duyabilirler. Vasiler vesayetleri altında olanları kişilik haklarının uygulanmasında desteklemekle hukuki olarak yükümlüdürler. Bu haklar, vasi olan bir bireyin ifade ettiği cinsiyet kimliğiyle uyumlu bir yaşamı da içerir.

... eğer Alman vatandaşı değilsem?

Alman vatandaşlığına sahip olmayan insanların TSG prosedüründen faydalanabilmeleri için şu iki koşuldan birinin mevcut olması zorunludur: Ya sığınmacı, kayıtlı mülteci, devletsiz ya da vatansız yabancı olarak ikametleri Almanya’da olmalıdır, ya da sınırsız veya uzatılabilir oturum statüsüne sahip olmaları ve sürekli olarak Almanya’da ikamet etmeleri gerekmektedir. Bu ikinci durumda kendi vatanlarında TSG’nin muadili olan bir düzenlemenin mevcut olmadığının ya da bu hakkı kullanmanın olanaklı olmadığının kanıtlanması zorunludur.

Prosedürü neler kolaylaştırır?

Bir çok kişi raporlandırma aşamasını haklarından mahrum edilme ve mahremiyetlerinin ihlali olarak deneyimlemekte ve süreci genel olarak oldukça yıpratıcı bulmaktadır. Bu aşamada uzman destek merciilerinin ve TSG deneyimi olan insanların desteği ve danışmanlığı çok önemli olabilir.

Mahkemeye henüz daha başvuru aşamasında bilirkişi önermek mümkündür. Bu, nitelikli ve saygılı bir şekilde raporlanma şansını yükseltmektedir. Yerel danışma mercileri ya da trans* örgütler de tavsiyelerde bulunabilirler.

Prosedürün masrafları her bir bilirkişinin kaç saat ve ne kadar saat ücretiyle çalıştığı üzerinden hesaplandığı için masraflar hakkında bilgi almak ve ücretleri karşılaştırmak da faydalıdır.

Eski isimlerimle ve eski cinsiyet kaydımla ilgili bilgiler korunmakta mıdır?

Başarılı bir TSG prosedüründen sonra eski cinsiyet kayıtları ve/veya isimler kişinin onayı olmaksızın açıklanmaz ya da soruşturulamaz (TSG 5. paragraf, açığa vurma yasağı). İşverenler, resmi makamlar, bankalar ve okullar yeni isimleri prosedür sonrası kullanmak zorundadır. Geriye dönük olarak da belge ve diğer dökümanların değiştirilmesi gerekmektedir. Belge düzenleyici kurum bunu reddederse açığa vurma yasağına ilişkin bir uyarı veya ayrımcılıkla mücadele danışmanlık mercinin desteği yardımcı olmaktadır.

"Bey" yerine "Hanım" ya da tam tersi gibi yeni hitaplara ilişkin hak, kimlik bilgileri değişmeksizin TSG’den sonraki isim değişikliğiyle beraber mevcut olur.

TSG prosedürü insan haklarına uygun mudur?

"Transseksüel yasası"nın temeli 1981 yılına dayanmaktadır. O zamandan bu yana yasanın bir çok maddesi Anayasa Mahkemesi tarafından anayasaya aykırı bulunmuş ve yürürlükten kaldırılmıştır. Hala geçerli olan düzenlemeler ise ulusal ve uluslararası düzeyde tıbbi açıdan ve insan hakları açısından yıllardır eleştirilmektedir. Aile bakanı Barley TSG’nin kaldırılmasını talep etmiştir. Aralarında Alman İnsan Hakları Enstitüsü ve Berlin Humboldt Üniversitesi’nin önerilerinin de bulunduğu, hukuktaki cinsiyet ve cinsiyet kimliklerine ilişkin yeni düzenleme önerileri Aile Bakanlığı’nın yasa teklifinde sunulmuştur.